Soğ Çorbası Ev Yapımı Tarifi

Anadolu mutfağının kayıt altına alınmamış çorbaları, çoğu zaman bir avuç malzemenin sabırla pişirilmesinden doğar. Soğ çorbası da bunlardan biri: temeli bol soğana, tereyağına ve suyun kıvam alacak kadar kaynamasına dayanan, sade ama doyurucu bir tarif. Adı yöreye göre değişir; bazı bölgelerde "soğ" sözcüğü soğanın ya da taze soğanın yerel karşılığı olarak kullanılır, bu yüzden çorbanın kimliğini belirleyen malzeme de doğrudan soğandır. Aşağıda soğ çorbası nasıl yapılır sorusunu, mutfakta tek başına uygulayacak birinin ihtiyaç duyacağı ayrıntılarla, adım adım anlatıyorum.

Soğ çorbasının mantığı ve malzemeleri

Bu çorbada lezzet, baharattan değil soğanın kendi şekerinden gelir. Soğan yavaş ateşte, tereyağı ya da tereyağı-sıvı yağ karışımında uzun süre çevrildiğinde önce suyunu bırakır, sonra rengi bal rengine döner. İşte o an çorbanın karakteri belirlenir. Aceleyle, yüksek ateşte kavrulan soğan yanar ve çorbaya acılık verir; hiç kavrulmayan soğan ise sulu ve tatsız bir sonuç doğurur.

Dört kişilik bir tencere için gereken malzemeler:

Bulgur çorbaya hafif bir tokluk, pirinç ise daha yumuşak bir kıvam kazandırır. Ev tarifinde ikisinden birini seçmek yeterli, ikisini birlikte kullanmak kıvamı fazla ağırlaştırır.

Hazırlık: doğrama ve ölçü

Soğanı doğrama şekli sonucu doğrudan etkiler. Piyaz gibi ince ve yarım ay biçiminde doğranan soğan çorbada belli belirsiz erir; küp doğranan soğan ise kaşıkta hissedilir. Kendi başına ilk kez deneyecek biri için ince yarım ay tavsiye edilir, çünkü hem daha çabuk kavrulur hem de yanma riski daha azdır.

• Kuru soğanları ince yarım ay şeklinde doğrayın.
• Taze soğanın beyaz ve yeşil kısımlarını ayırın; beyazı kavurmaya, yeşili sona ekleyin.
• Sarımsağı ezmeyin, ince kıyın; ezilmiş sarımsak yağda daha kolay yanar.
• Bulguru bir kez yıkayıp süzün, pirinç kullanacaksanız 10 dakika ılık suda bekletin.
• Suyu önceden ısıtın; soğuk su tencerenin ısısını düşürüp kavurmayı bozar.

Pişirme adımları

1. Tencerede tereyağı ve sıvı yağı birlikte ısıtın. Sıvı yağ, tereyağının yanmasını geciktirir.
2. Kuru soğanı ve taze soğanın beyaz kısmını ekleyip kısık ateşte 12-15 dakika çevirin. Soğan önce şeffaflaşacak, sonra kenarları altın rengi almaya başlayacak. Bu aşamada tuz atmayın; tuz soğanın suyunu erken çeker.
3. Sarımsağı ekleyip yarım dakika kavurun, kokusu açılsın.
4. Unu ekleyip iki dakika kadar çevirin. Un çiğ kokusunu bırakmalı, ama renk almamalı.
5. Bulguru ya da pirinci ekleyin, yağla buluşana kadar karıştırın.
6. Sıcak suyu azar azar, sürekli karıştırarak dökün. Böylece un topaklanmaz.
7. Kaynamaya başlayınca ateşi kısın ve kapağı aralık bırakarak 20-25 dakika pişirin. Bulgur şişip çorba hafifçe kıvam alacak.
8. Tuz, karabiber ve isterseniz pul biberi bu aşamada ekleyin. Tuzu tek seferde değil, tadarak ayarlayın.
9. Yoğurt kullanacaksanız: yoğurdu bir kapta iki kaşık çorba suyuyla açın, sonra tencereye ince ince dökerek karıştırın. Ateşi mutlaka en kısıkta tutun, yoksa yoğurt kesilir.
10. Ocaktan almadan bir iki dakika önce taze soğanın yeşilini ve kuru naneyi ekleyin.

İsterseniz servis öncesi ayrı bir tavada bir kaşık tereyağını eritip içine pul biber atarak üzerine gezdirebilirsiniz. Bu son dokunuş, sade görünen çorbayı sofrada bambaşka bir yere taşır.

Sık yapılan hatalar ve kıvam ayarı

Ev yapımı çorbalarda en sık karşılaşılan sorun kıvamdır. Soğ çorbası soğuduğunda doğal olarak koyulaşır; bu yüzden ocaktan alırken olması gerekenden bir tık daha akışkan bırakmak doğru olur